Większość mostów na świecie buduje się z myślą o samochodach. Piesi i rowerzyści dostają wąski chodnik przy krawędzi – jeśli w ogóle. Helsinki postanowiły odwrócić tę logikę. Właśnie otwarto Kruunuvuori Bridge – najdłuższy most w Finlandii, na który nie wjedzie ani jeden samochód ani motocykl. Zaprojektowany wyłącznie dla pieszych, rowerzystów i tramwajów, mierzy 1,19 kilometra i może być najdłuższym tego rodzaju obiektem na świecie.
Most, który łączy wyspy z centrum
Kruunuvuori Bridge jest ostatnim z trzech mostów w ramach projektu Crown Bridges, łączących wschodnie wyspiarskie przedmieścia Helsinek z centrum miasta. Przeprawa łączy nadwodną dzielnicę mieszkaniową Kruunuvuorenranta, wyspę Korkeasaari, dzielnicę Laajasalo i ścisłe centrum Helsinek. Mieszkańcy tych obszarów zyskują łatwy dostęp do całego miasta bez rezygnacji ze stylu życia silnie związanego z naturą.
Projekt nie jest jednak tylko infrastrukturą komunikacyjną. To świadoma decyzja urbanistyczna: zamiast budować kolejną arterię dla aut, Helsinki zainwestowały w przestrzeń dla ludzi. Most ma odciążyć przeciążone wschodnie linie metra w momencie, gdy dzielnica Laajasalo szykuje się na podwojenie liczby mieszkańców.
Inżynierskie arcydzieło na 200 lat
Most zaprojektowała brytyjska pracownia Knight Architects we współpracy z inżynierami konstrukcyjnymi WSP Finland. To most podwieszony – jego głównym elementem jest pylon o wysokości 135 metrów, który dominuje nad horyzontem. Most ma zaplanowany okres użytkowania 200 lat, co przełożyło się na konkretne wybory materiałów i technologii wykonania.
Szczegóły techniczne robią wrażenie. Żelbetowe konstrukcje w strefie wymiany wód zaprojektowano pod kątem wysokich naprężeń, a stal nierdzewna na zewnętrznych warstwach zbrojenia filarów w morzu zapobiega korozji. Ponadto wzorzyste plastikowe rury na linach nośnych sprawiają, że lód nagromadzony na kablach po prostu się odpada – bez konieczności mechanicznego usuwania.
Projektanci zadbali też o komfort użytkowników. Poziome zakrzywienie mostu oparto nie tylko na przesłankach konstrukcyjnych – chodząc po zakrzywionym moście, człowiek lepiej wyczuwa cel, do którego zmierza. Specjalnie zaprojektowane balustrady od strony południowej chronią przed silnymi wiatrami, a fasada pylonu oświetlana jest kolorowymi diodami LED zmieniającymi barwę w zależności od pory dnia i roku.
Tramwaj ruszy na początku 2027 roku
Most jest już otwarty dla pieszych i rowerzystów – linia tramwajowa, która połączy centrum Helsinek z Laajasalo, ma zostać uruchomiona na początku 2027 roku. Łącznie projekt pochłonął 100 000 godzin pracy projektowej.
Most dla ludzi, nie dla aut – wzór dla innych miast
Kruunuvuori Bridge to coś więcej niż efektowna przeprawa. To manifest pewnego podejścia do miasta: że infrastruktura może być zaprojektowana z myślą o pieszych, rowerzystach i komunikacji zbiorowej – i że nie musi przepraszać za brak pasów dla samochodów. W mieście, gdzie priorytetem jest jakość życia mieszkańców, most bez aut nie jest ograniczeniem. Jest wyborem.
Helsinki mają teraz nową ikonę – widoczną z daleka dzięki 135-metrowemu pylonowi świecącemu w nocy różnymi kolorami. Pytanie, czy inne europejskie miasta będą miały odwagę pójść tym samym śladem.
/Fot: WSP, Knight Architects//
